CZERWIEC 2015

Czerwiec przynosi wszystkim w darze upragnione lato. Lubią go i dzieci i dorośli, bo to przecież początek wakacji, koniec roku szkolnego.

Nazwa miesiąca pochodzi od słowa сzerw. Inne źródła wywodzą nazwę miesiąca i nazwę koloru czerwonego od owada czerwca polskiego, z którego wyrabiano czerwony barwnik – koszenilę do tkanin i zbierano w czerwcu na korzeniach rośliny czerwiec trwały.

O czerwcu mamy między innymi przysłowia:

  • W czerwcu się okaże, co nam Bóg da w darze.
  • Czerwiec mokry po zimnym maju, chłopom w jesieni będzie jak w raju.
  • Czerwiec daje dni gorące, kosa brzęczy już na łące.
  • Czerwiec na maju zwykle się wzoruje, jego pluchy, pogody, często naśladuje.
  • Gdy czerwiec chłodem i wodą szafuje, to zwykle rok cały popsuje.
  • Czerwiec grudniową pogodę głosi, lipiec dla stycznia wróżbę przynosi.

Z 23 na 24 czerwca obchodzimy Noc Świętojańską, zwaną wcześniej Nocą Kupały. Obchodzone w okresie letniego przesilenia, było ona świętem jedności, połączenia ognia i wody, słońca i księżyca, mężczyzny i kobiety, urodzaju i płodności, miłości i radości, pełnym magii i wróżb. Z tym dniem od dawna, wiąże się wiele obrzędów, ale także i przysłów:

  • Jak święty Jan się obwieści, takich będzie dni czterdzieści.
  • Jak się Janek rozczuli, a Magdalena (22.07) go nie utuli, to będzie płakał do świętej Urszuli (21.10).

 

KALENDARIUM WYBRANYCH ROCZNIC

 

1 czerwca

Międzynarodowy Dzień Dziecka ma swoje początki w Światowej Konferencji na Rzecz Dobra Dzieci, która odbyła się w Genewie (Szwajcaria) w 1925 r. Nie jest jasne, dlaczego obchody tego święta wyznaczono na 1 czerwca. W Polsce święto dzieci obchodzone jest 1 czerwca począwszy od 1952 r. Inicjatorem tego święta była organizacja The International Union for Protection of Childhood, która za cel obrała sobie zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom z całego świata.

 

1915 roku urodził się JAN TWARDOWSKI, ksiądz katolicki, poeta, prozaik, najwybitniejszy twórca współczesnej liryki refleksyjno-religijnej, autor pięknych wierszy przepojonych głęboką wiarą, miłością do ludzi i zwierząt, rozumiejący potrzeby dziecka – śmiechu, zabawy i akceptacji świata.

2 czerwca

1950 roku urodził się RYSZARD WAKSMUND, historyk i teoretyk literatury dziecięcej, autor prac poświęconych literaturze dla dzieci i młodzieży, m.in. Literatura pokoju dziecinnego, Nie tylko Robinson, czyli o oświeceniowej literaturze dla dzieci i młodzieżowej, Od literatury dla dzieci do literatury  dziecięcej.

3 czerwca

410. rocznica śmierci JANA ZAMOYSKIEGO (1542-1605), hetmana wielkiego koronnego, męża stanu, założyciela Zamościa, twórcy Akademii Zamojskiej.

W 1880 roku – zmarł OSKAR KOLBERG, polski kompozytor i etnograf. Oskar Kolberg jako pierwszy badacz zebrał i usystematyzował kulturę ludową, dzieląc ją według regionów. W swoich badaniach terenowych, Kolberg dostrzegał wzajemne związki elementów kultury ludowej. Efektem jego pracy jest obszerne dzieło Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce, którego tomy zawierają materiały dotyczące poszczególnych regionów. Do roku 1890 udało mu się wydać 33 tomy Ludu... Innym dziełem badacza są Obrazy etnograficzne, wydane w 10 tomach.

4 czerwca

Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej (w tradycji ludowej zwane Bożym Ciałem) jest to święto obchodzone przez Katolików ku czci Najświętszego Sakramentu. Boże Ciało jest świętem obchodzonym 60 dni po Wielkanocy, dlatego jest to święto ruchome. Tradycyjne uroczystości związane ze świętem obejmują mszę świętą, po której następuje procesja do specjalnie zbudowanych na ten cel czterech ołtarzy.

Przysłowia związane z Bożym Ciałem:

  • Jaki dzień w Boże Ciało, takich dni potem niemało.
  • Jeśli w Boże Ciało deszcz pada, to pierwsze żniwa będą deszczowe.
  • Na Boże Ciało skacz do wody śmiało.
  • Na Boże Ciało żytko zakwitało.
  • Dzień Bożego ciała pogodny dobry urodzaj znaczy.
  • Boże Ciało pogoda darzy, rok będzie dobry dla gospodarzy.
  • Wystroił się jak stróż w Boże Ciało.

5 czerwca

ŚWIATOWY DZIEŃ OCHRONY ŚRODOWISKA

85. rocznica urodzin ANDRZEJA PEREPECZKI, prozaika, popularyzatora problematyki morskiej, autora m.in. utworów adresowanych do młodzieży: Chłopcy z Morskiej Szkoły, Dar Pomorza oraz cyklu powieści o Dzikiej Mrówce.

6 czerwca

w 1530 roku urodził się polski poeta JAN KOCHANOWSKI, autor fraszek, trenów, pieśni, psalmów, tragedii Odprawa posłów greckich oraz Psałterza Dawidowego. Był najsłynniejszym polskim poetą doby Renesansu, pierwszym polskim poetą wielkiego formatu. Był osobą niezwykle wykształconą, oczytaną, dużo podróżował po Europie. Bez wahania można go nazwać człowiekiem Renesansu. Zaadaptował na polskie warunki większość antycznych gatunków, takich jak pieśń, tren, fraszka.

7 czerwca

W 2004  zmarł bibliotekarz i historyk ROMAN AFTANAZY, autor Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Przez całe dorosłe życie zbierał materiały do monograficznego opracowania dziejów polskich dworów i pałaców szlacheckich na Kresach Wschodnich w granicach sprzed 1772. Jeszcze w okresie międzywojennym zajął się opisywaniem polskich dworów i pałaców, jeżdżąc od miejscowości do miejscowości, fotografując i zbierając informacje. Monumentalna monografia 1500 rezydencji w 11 tomach ukazała się w Polsce najpierw w latach 1986-1994 kosztem Andrzeja Ciechanowieckiego z Londynu (nakład poszczególnych tomów wynosił od 500 do 1000 egzemplarzy, ze względu na ograniczenie cenzury), a następne drugie wydanie, o znacznie większym nakładzie w latach 1991-1997.

9 czerwca

145. rocznica śmierci 1870 roku zmarł CHARLES DICKENS, wybitny pisarz angielski, którego powieści opisujące życie Londynu, pisane dla dorosłego czytelnika, stały się lekturą dzieci i młodzieży, m.in. Opowieść wigilijna, Oliver Twist, David Copperfield.

50. rocznica urodzin 11 czerwca 1965 roku urodził się KAZIMIERZ SZYMECZKO, polonista, doradca szkolnych bibliotek, laureat międzynarodowego konkursu literackiego „Uwierz w siłę ducha”, autor opowiadań dla młodszych dzieci i książek dla młodzieży, m.in. Zemsta budzika, Kłopoty komendanta Roka, A to historia!, Fałszerze w sieci, Milion w pięć dni, Czworo i kości, Wywrotka.

23 czerwca

DZIEŃ OJCA, obchodzony w Polsce od 1965 roku.

50. rocznica urodzin PAWŁA WAKUŁY, rysownika-humorysty, autora zbiorów opowiadań Co w trawie piszczy, O czym szumi las, Na tropie sześcioptaka oraz książek dla dzieci Kajtek i Yetik (2011 – nominacja do Nagrody Literackiej im. K. Makuszyńskiego), Kajtek i Yetik podnoszą żagle, Mój tata jest olbrzymem.

 w 1975 roku urodził się MACIEJ STUHR, polski aktor filmowy i teatralny, współzałożyciel kabaretu Po żarcie.

24 czerwca

5. rocznica śmierci ZBIGNIEWA ŻAKIEWICZA, prozaika, eseisty, krytyka literackiego, autora bajek, baśni i opowieści fantastycznych dla dzieci, m.in. Kraina sto piątej tajemnicy, Dwaj dzielni z Plimplańskiego Lasu, Opowieści z Bajkolandii, Pan Tip-Top, Latarnia dziadka Utopka.

28 czerwca

60. rocznica urodzin GRAŻYNY BĄKIEWICZ, nauczycielki, pisarki, autorki książek dla dzieci i powieści psychologicznych dla młodzieży, m.in. Korniszonek, O, melba!, Stan podgorączkowy, Będę u Klary, Syn złodziejki, Ale kino!.

w 1900 roku   urodził się  LEON KRUCZKOWSKI, polski pisarz i publicysta.

w 2000 roku  zmarł ksiądz JÓZEF TISCHNER, filozof, kapelan „Solidarności”. - Czasami się śmieję, że najpierw jestem człowiekiem, potem filozofem, potem długo, długo nic, a dopiero potem księdzem - mawiał o sobie ks. Józef Tischner. Tak naprawdę był ważny dla wielu ludzi w każdym z tych wcieleń: budził zaufanie jako człowiek, inspirował jako filozof, uczył dojrzałej wiary jako kapłan. Był człowiekiem swojego czasu: nie uciekał od aktualnych problemów, ale próbował pomóc rodakom przejść przez kolejne zakręty historii. Zostanie zapamiętany jako nauczyciel wolności, solidarności i nadziei.

29 czerwca

w 1900 roku urodził się ANTOINE DE SAINT-EXUPÉRY, pisarz francuski, pilot, pionier lotnictwa cywilnego, autor opowiadań o tematyce lotniczej, m.in. Nocny lot, Ziemia, planeta ludzi oraz poetyckiej baśni Mały książę, należącej do arcydzieł literatury światowej.

w 1930 roku zmarł JULIAN EJSMOND, poeta i bajkopisarz, prozaik, tłumacz, autor wierszy i rymowanych powiastek dla dzieci m.in. Baśni o ziemnych ludkach, Opowieść o Janku Kominiarczyku i dymiącym piecu Króla Stasia, Dziecięcy światek, Mali myśliwi.