GRAMATYKA na marginesie

Zeszyt ćwiczeń „Gramatyka na marginesie” jest przeznaczony do nauki języka polskiego jako obcego. Jego celem jest przekazanie wiedzy językowej oraz rozwijanie sprawności językowych. Zgodnie z tytułem zagadnienia gramatyczne są umieszczone właśnie na marginesie po prawej stronie kartki w zeszycie. Lecz chodzi przede wszystkim o to, żeby na lekcjach nie zaostrzać uwagi na gramatycznych regułach, pozostawiając trudne i poważne kwestie gramatyczne wlaśnie na marginesie lekcji. Szczególną uwagę przywiązujemy natomiast do atrakcyjności ćwiczeń, do zabawy słowem, do kolorowania, a w trakcie tego uczymy czytać, budować zdania wypowiadając się krótko, lecz płynnie i poprawnie.

Zeszyt jest adresowany do rozpoczynających naukę języka polskiego od podstaw. Wiek potencjalnych uczniów – od lat 7 do 12-13 lat (biorąc pod uwagę objętość i poziom tekstów, ich tematykę).

 

Uczniowie, rozpoczynający naukę od niniejszego zeszytu ćwiczeń, mają mieć przed sobą minimum 3 lata nauki.

Bloki tematyczne w zeszycie ćwiczeń są pomyślane jak wkroczenie w świat polskiej rzeczywistości (imiona polskie, miasta Polski) i świat szkoły (przybory szkolne, klasa). Kolejność bloków tematycznych w podanym układzie jest raczej obowiązkowa, ponieważ kolejny blok jest logiczną kontynuacją bloku poprzedniego, przede wszystkim od strony gramatyki. Między blokami tematycznymi są usytuowane lekcje-ćwiczenia w czytaniu i mówieniu. Niniejsze lekcje tematycznie wyłamują się z bloków tematycznych. Mają służyć za luźne przejście do omawiania innego tematu, mają służyć kształtowaniu umiejętności opracowania tekstu. Sporo uwagi w blokach tematycznych nadaje się umiejętności pisania wypracowań.

Gramatyka w proponowanym zeszycie ćwiczeń jest tylko drogą i środkiem do opanowania języka. Nie jest celem samym w sobie. Dlatego ćwiczenia są często zadaniami, w których uczący się buduje wypowiedź wykorzystując struktury, potrzebne w komunikacji, w oparciu o gotowe formy, podane czasami na marginesie po lewej stronie kartki.

Zeszyt ćwiczeń zdradza odstępstwa od układu, który funkcjonuje w glottodydaktyce. Umotywowane to jest zawartością leksykalnego bloku tematycznego (tematu).

W zeszycie wzięto pod uwagę związek różnych podsystemów języka: gramatyki, słownictwa, wymowy, ortografii. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w typach ćwiczeń. Wykorzystano między innymi technikę wypełniania luk („uzupełnij”), wyboru („podkreśl”, „zaznacz”), podporządkowania („ułóż w odpowiedniej kolejności”), działania kreatywnego („wymyśl”, „zapisz”). Operacje są wykonywane na zdaniach oraz na tekstach, aby budować u ucznia model wypowiedzi monologiczny. Są pomyślane zadania tak dla wzrokowców (rysunek oka), jak i dla słuchowców (rysunek ucha).

Ważnym elementem składowym lekcji jest samoanaliza. W różnorodnych kształtach uczący się ma możliwość ocenić wlasne osiągnięcia i trudności, swoje odczucia.

Niektóre lekcje zostały opatrzone zadaniami do kartkówkek i klasówek, podczas których nauczyciel sprawdza gramatyczne i leksyczne umiejętności ucznia. Kartkówki i klasówki mogą być oceniane w stopniach, lecz nie jest to obowiązkowe. Zamiast ocen mogą wystąpić słoneczka, buźki, kwiatuszki etc.

Nauczyciele mogą traktować ten zbiór zadań i ćwiczeń jako pomoc dydaktyczną, ale także mogę sami układać inne zadania, uzupełniając i urozmaicając lekcje.

Wyrazy szczególnego uznania chcę skierować pod adresem pani Alicji Jach, która udzieliła cennych rad metodycznych i dokonała korekty stylistycznej niniejszej części zeszytu.

Gorące podziękowania – dla młodych artystek, moich uczennic Olgi Chorużej, Aleksandry Litwinowej, Walerii Sidor. To ich rysunki zdobią zeszyt ćwiczeń.

Będę wdzięczna za każdą uwagę i opinię, które proszę nadsyłać pod e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Życzę kolegom i koleżankom owocnej i twórczej pracy.

Z wyrazami szacunku,

dr Danuta Myszko

Zeszyt ćwiczeń „Gramatyka na marginesie”

 

Drodzy Przyjaciele!

Wychodząc naprzeciw licznym oczekiwaniom, przedstawiamy stronę internetową dla uczących się i uczących języka polskiego Pomysł na polski. Fachowe publikacje dla nauczycieli i nie tylko. Jest to projekt uruchomiony przede wszystkim z myślą o nauczycielach języka polskiego, mający za zadanie ułatwić im pracę w szkołach i placówkach oświatowych na różnych poziomach nauczania i w różnych formach wykładowych.

Na naszej stronie nauczyciele będą mogli znaleźć między innymi: programy i plany nauczania, konspekty lekcji, scenariusze na każdą okazję, różnorodne materiały lekcyjne, karty zadaniowe, opisy podręczników, wybór tekstów literackich o różnej tematyce, informacje o rocznicach historycznych i literackich, a także materiały dotyczące wychowania przedszkolnego i psychologii w szkole. Z myślą o starszych uczniach zostanie zamieszczona niezbędna informacja dla maturzystów. Będzie także wiele ciekawostek dla tych wszystkich, którzy chcą poznać język polski i kulturę.

Pomysł na polski pomoże znaleźć linki do polskich i polonijnych stron o tematyce edukacyjnej i stanie się dla nauczycieli platformą do wymiany doświadczeń. Będzie działać również Poradnia Językowa rozwiązująca językowe dylematy.

Zapraszamy wszystkich do współpracy i korzystania z Pomysłu na polski. Jesteśmy otwarci na wszystkie Wasze propozycje, zapytania i wątpliwości. Dołączcie się do naszego grona i podajcie swój Pomysł na polski!